[gazette]

De Gazette du Vieux Paris


In de rubriek ‘Nuttig & Curieus’ van Faicts & Dicts 23 / april 2001 was een bericht van Ed Schilders te lezen dat hieronder enigszins aangepast is overgenomen.
[terug naar het magazijn, naar entree of naar de sitemap]

♦♦♦

De Gazette du Vieux Paris is een uiterst zeldzame uitgave van veertien afleveringen van een tijdschriftje ‘Rédigée par une société d’écrivains des annales politiques et littéraires.’ De bibliografische gegevens: ‘Se vend à l’enseigne des trois écritoires au Vieux Paris rue des Vieilles-Ecoles’. Deze straat heb ik niet gevonden in enkele naslagwerken: Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris (Parijs 1963); idem, Connaissance du vieux Paris (Parijs 1956); François Caradec, Guide de Paris mystérieux (Parijs 1966); Charles Braibant, Guide historique des rues de Paris (Parijs 1965).

Nr. 1 dateert van 15 april 1900, nr. 12 van oktober 1900 (13 en 14 zijn niet gedateerd); nr. 14 heeft als colofon: ‘On la trouve [c.à.d. La Gazette] à l’Hôtel des Annales 15 rue St. Georges et chez Baschet Editeur 12 rue de l’Abbaye’; in iedere aflevering de vermelding: ‘Le Gérant: P. Vinsonau’.

Ieder nummer telt slechts vier pagina’s (1 gevouwen foliovel: grote quarto), en is gewijd aan één stijl of onderwerp dat typisch Frans is. Bijvoorbeeld: 1. Lutèce; 2. L’époque mérovingienne; 3. L’époque de Charlemagne; 4. Le siècle de St. Louis; 5. L’affaire de la Tour de Nesle; 6. Jeanne D’Arc; en 7. Rabelais.

Nummer 7 is het laatste nummer in de reeks waarvan de tekst gekalligrafeerd is, waarschijnlijk door de tekenaar en schrijver Albert Robida, die de drijvende kracht achter de uitgave geweest schijnt te zijn, gezien de lijst van medewerkers en het illustratieve deel van de afleveringen. Ieder nummer is in de stijl van de epoque van het onderwerp. Op de aflevering over de Franse Revolutie (Marat) is bijvoorbeeld een spetter bloed gedrukt (Charlotte Corday). Nummer zes is op perkament gedrukt. ■ De colofons geven als medewerkers onder anderen: Robida, Henri Lavedan, Edmond Haraucourt, François Coppée, José-Maria de Hérédia, Pierre Loti, Jules Lemaître, Anatole France, Jean Richepin, Jules Claretie, Victor Margueritte, Victorien Sardou, en Maurice Barrès. ■ Dat is niet niks.

De aflevering over Rabelais is gedrukt op zwaar, woestijnzandkleurig lompenpapier, en bevat drie artikeltjes, één ballade, vier citaten over Parijs (Villon, Rabelais, Charles V, Nostradamus), en vier ‘annonces’. De artikelen zijn gesigneerd Armand Silvestre, Anatole France, en Henri Lavedan; de ballade is van Jean Richepin.

♦♦♦

Tot zover Ed Schilders in ‘Nuttig & Curieus’. ■ Via internet zijn de 14 nummers, los of in een map, nog te koop — de prijzen variëren aanzienlijk. ■ Een artikel van Elizabeth Emerye, ‘Protecting the past. Albert Robida and the Vieux Paris exhibit at the 1900 World’s Fair’, in: Journal of European Studies 35 (2005) 1, gaf uitsluitsel over de vraag of de ‘rue des Vieilles-Ecoles’ echt heeft bestaan. Ja, althans zo lang als de Wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs duurde, van 15 april tot 12 november; hieronder twee afbeeldingen van de Rue des Vieilles Ecoles uit het artikel.
 


rue des vieilles ecoles tekening

Robida (1848-1926) streed onvermoeibaar voor het behoud van Frankrijks oude architectuur, en greep de kans die hem geboden werd om een paviljoen in te richten met als thema ‘Le Vieux Paris’ met beide handen aan. Hij ontwierp een miniatuurstad, onderverdeeld in drie quartiers uit de 15de, 16de en 18de eeuw, met hier en daar een huis in middeleeuwse architectuur, om aan te geven hoezeer de stad veranderd was in de loop der eeuwen. Bezoekers van ‘het oude Parijs’ liepen niet in een decor van bordkarton rond, maar konden bijvoorbeeld dineren in een echt restaurant, flaneren door de straten met hun pittoreske gevels, of geld uitgeven in een van de zeventig  winkels die de namaakstad telde. En hier was, neem ik aan, ook de drukker/uitgever van de Gazette te vinden, ‘à l’enseigne des trois ecritoires’.

Over Robida, die, om het oude Frankrijk in zijn Gazette op de kaart te zetten, medewerking kreeg van niet de minsten, is wel het een en ander te vinden. Wie er achter hidden knowledge schuilgaat wordt op de site zelf niet onthuld, maar het is wel een goede beginpagina, met name door de links, om iets meer over de kunstenaar en zijn werk te weten te komen. En een aantal van zijn werken is van gallica te downloaden. Maar hoe zit het met Robida’s Parijs? Er zijn talloze publicaties (Emery) gewijd aan de Wereldtentoonstelling en dat deel ervan dat ons interesseert, Le Vieux Paris. Kan iemand misschien zó vanuit zijn eigen bibliotheek nadere informatie verschaffen over die echte namaakstad met zijn bijzondere krant?

De in 1997 opgerichte ‘Association des amis d'Albert Robida’ geeft o.a. een blad uit: Le Téléphonoscope (zie ook het artikel van Theodore van Houten op robida). In oktober 2008 verscheen het vijftiende nummer, met als thema ‘Quand Robida caricature Zola’; voor meer informatie surf naar fabula.

Oud Parijs De bibliothèque nationale française heeft een bijzonder fraaie tentoonstelling ingericht met foto’s die Eugène Atget (1857-1927), ‘vader van de moderne fotografie’, van het oude Parijs maakte. Zeer de moeite waard is het dossier erbij; ook het bestuderen daarvan mag zéker een paar uur kosten.

Zie verder robida voor onder meer twee foto’s van de kunstenaar, een artikel van Theodore van Houten, en aandacht voor Robida als illustrator van Rabelais.

[omhoog, terug naar het magazijn, naar entree of naar de sitemap]

 

 

[omhoog, terug naar het magazijn, naar entree of naar de sitemap]